Özel İstihdam Büroları Aracılığı ile Geçiçi İş İlişkisi

1.       Geçici İş İlişkisinin Amacı Nedir? Geçici iş ilişki hizmetini Özel İstihdam Büroları vasıtasıyla almanın İşverene ve Çalışana faydaları nelerdir ?

İşverene Faydaları

İşverenlerin belirli bir süre devam edecek ve yeni bir personel istihdam edilmeden işletmede ortaya çıkan personel ihtiyacının giderilmesini sağlar.

Genel olarak, Özel İstihdam Büroları aracılığıyla geçici iş ilişkisi, işletmelerin ortaya çıkan geçici işgücü ihtiyacını büroları aracılığıyla gidermesini ifade etmektedir. Bu yolla işletmeler ekonomideki ve işgücü arzındaki değişimlere kolaylıkla uyum sağlamakta, çalışanlar da işgücü piyasasında kendi isteklerine uygun işler bulabilmektedir.

Söz konusu çalışanların sirkülasyonunu yönetmek için ek işe alım kadrolarının maliyetine gerek kalmaması ve işverenin bu konuda tasarruf sağlamasıdır.

Çalışana Faydaları

Niteliksiz işgücü için istihdam olanakları yaratılacaktır.

Sürekli istihdamda kendine yer bulamayan uzun süreli işsizlere geçici iş olanağı yaratılacak, kendisini mesleki bakımından geliştirmesi ve deneyim kazanarak sürekli iş bulabilmesinin önü açılacaktır.

Sürekli istihdamda tercih edilmeyen yaşlı kesim için istihdam olanakları sağlanacaktır.

Sosyal veya eğitim hayatı nedeniyle sürekli istihdamı tercih etmeyen ve istemeyen kesim için istihdam yaratılacaktır. Kendini mesleki bakımdan yetersiz hisseden ve bu nedenle özgüven yoksunu işçiler için mesleki gelişim açısından bir araç olacaktır.

İş tecrübesi edinme, mesleki gelişim ve eğitim bakımından basamak olacaktır. Sürekli istihdama geçiş için fırsat yaratacaktır.

Kayıtdışı istihdamın büyük bir sorun teşkil ettiği ülkemizde mesleki anlamda geçici iş ilişkisi bu sorun ile mücadelede büyük katkı sağlayacaktır.

2.       Özel İstihdam Büroları aracılığı ile geçici iş ilişkisi nasıl ve hangi hallerde kurulur?  

Özel İstihdam Bürosu aracılığıyla geçici iş ilişkisi, geçici işçi ile iş sözleşmesi, geçici işçi çalıştıran işveren ile geçici işçi sağlama sözleşmesi yapmak suretiyle yazılı olarak kurulur. Özel İstihdam Bürosu ile geçici işçi çalıştıran işveren arasında yapılacak geçici işçi sağlama sözleşmesinde; sözleşmenin başlangıç ve bitiş tarihi, işin niteliği, özel istihdam bürosunun hizmet bedeli, varsa geçici işçi çalıştıran işverenin ve özel istihdam bürosunun özel yükümlülükleri yer alır.  

Geçici İş İlişkisi Özel İstihdam Büroları aracılığıyla aşağıdaki hallerde;

  • İşçinin askerlik hizmeti halinde, yıllık izinle iş başında olmadığı, hastalık ve doğum izni gibi dönemlerde ve iş sözleşmesinin askıda kaldığı diğer hallerde,
  • Mevsimlik tarım işlerinde,
  • Ev hizmetlerinde,
  • İşletmenin günlük işlerinden sayılmayan ve aralıklı olarak gördürülen işlerde,
  • İş sağlığı ve güvenliği bakımından acil olan işlerde veya üretimi önemli ölçüde etkileyen zorlayıcı nedenlerin ortaya çıkması halinde,
  • İşletmenin iş hacminin öngörülemeyen ölçüde artması halinde,
  • Dönemsellik arz eden iş artışları halinde kurulabilir.  

3.       Geçici iş ilişkisi kapsamında işveren kaç kişi çalıştırılabilir? 

Geçici iş ilişkisi ile çalıştırılan işçi sayısı, iş hacminin geçici olarak arttığı durumlarda, işyerinde çalıştırılan işçi sayısının dörtte birini geçemez. Ancak on ve daha az işçi çalıştırılan işyerlerinde beş işçiye kadar geçici iş ilişkisi kurulabilir. İşçi sayısının tespitinde, kısmi süreli iş sözleşmesine göre çalışanlar da bu sayıya dahildir.

 4.       Geçici iş ilişkisinin süre sınırı nedir? Bu süre aşılırsa ne olur? 

Geçici işçi sağlama sözleşmesi yıllık izinle iş başında olmadığı, hastalık ve doğum izni gibi dönemlerde, askerlik halleri, mevsimlik tarım işleri ve ev hizmetlerinde süre sınırı olmaksızın, diğer hallerde ise en fazla dört ay süreyle kurulabilir. Yapılan bu sözleşme dönemsellik arz eden iş artış halleri hariç toplam sekiz ayı geçmemek üzere en fazla iki defa yenilenebilir. Geçici işçi çalıştıran işveren, belirtilen sürenin sonunda aynı iş için altı ay geçmedikçe yeniden geçici işçi çalıştıramaz.

Sözleşmede belirtilen sürenin dolmasına rağmen geçici iş ilişkisinin devam etmesi halinde, geçici işçi çalıştıran işveren ile işçi arasında sözleşmenin sona erme tarihinden itibaren belirsiz süreli iş sözleşmesi kurulmuş sayılır. Bu durumda özel istihdam bürosu işçinin geçici iş ilişkisinden kaynaklanan ücretinden, işçiyi gözetme borcundan ve sosyal sigorta primlerinden sözleşme süresiyle sınırlı olmak üzere sorumludur.

5.       Geçici iş ilişkisi kapsamında çalışan personel ile belirlenen süre öncesinde iş ilişkisinin bitmesi  yada değiştirilmesi işveren tarafından talep edilebilir mi? 

İşveren iş ilişkisinin belirlenen sürenin öncesinde,  Özel İstihdam Bürosu ile görüşerek, personelin görevinin sonlandırılmasını ya da personelin değiştirilmesini talep edebilir. 

6.       Geçici iş ilişkisi kapsamında çalışan personelin ISG eğitimlerini kim verir, ISG ile ilgili alınması gereken önlemlerin sorumluluğu Özel İstihdam Büroları'nda mı yoksa işverende mi olacaktır? 

İşveren 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 17 nci maddesinnin altıncı fıkrasında öngörülen eğitimleri vermekle ve iş sağlığı ve güvenliği açısından gereken tedbirleri almakla, geçici işçi de bu eğitimlere katılmakla yükümlüdür. İşveren geçici işçinin iş kazası ve meslek hastalığı hallerini özel istihdam bürosuna derhal, 31.5.2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 13. ve 14. maddelerine göre ilgili mercilere bildirmekle yükümlüdür.

 7.       Geçici iş ilişkisi kapsamında çalışan personelin sendikalaşma hakkı var mıdır? 

Geçici iş ilişkisi kapsamında çalışan personelin sendikalaşma hakkı vardır. İlgili düzenlemeler ile işe girdikleri gün itibari ile sendika üyesi olabilirler. 

8.       Geçici iş ilişkisinde işin sevk ve idaresi Özel İstihdam Bürolarına mı devredilir?  

İşveren işin gereği, geçici işçi sağlama sözleşmesine uygun olarak geçici işçisine talimat verme yetkisine sahiptir.

 9.       İşyerinde geçici iş ilişkisi kapsamında çalışan personelden kaynaklı oluşabilecek zarardan kim sorumlu olacaktır? 

Geçici işçi, işyerine ve işe ilişkin olmak kaydıyla kusuru ile neden olduğu zarardan geçici işçi çalıştıran işverene karşı sorumludur. 

10.   İşveren kadrosunda çalışan ve kıdeme sahip personel ile geçici iş ilişkisi kurulacak personele eşit haklar verme zorunluluğu var mı? 

Geçici işçinin, geçici işçiyi çalıştıran işverenin işyerindeki çalışma süresince temel çalışma koşulları, bu işçilerin aynı işveren tarafından aynı iş için doğrudan istihdamı halinde sağlanacak koşulların altında olamaz. Geçici işçileri çalıştıkları dönemlerde, işyerindeki sosyal hizmetlerden eşit muamele ilkesince yararlandırır.  

11.   Geçici iş ilişkisi kapsamında çalışan personeli işveren kendi hangi koşullarda daimi istihdam edebilir? 

Geçici iş ilişkisinin en öncelikli amaçlarından biri daimi istihdama basamak görevi görmektir. İşveren işyerindeki açık iş pozisyonlarını öncelikle geçici işçisine bildirmekle ve Türkiye İş Kurumu tarafından istenecek belgeleri belirlenen sürelerde saklamakla yükümlüdür. Yapılan araştırmalar 2011 yılında özel istihdam büroları aracılığıyla geçici işlere başlayanların %60’ının daha önce herhangi bir işte çalışmadığını veya uzun süreli işsiz olduğunu ortaya koymaktadır. Bu oran Fransa’da %89, İsveç’te %66 ve Hollanda’da %41’dir. Bunların büyük bir çoğunluğunun (Fransa’da %66, İsveç’te %85, Hollanda’da %68) 12 aylık süre sonunda istihdamda kalmaya devam ettikleri gözlenmektedir. (TİSK 2013)

 12.   Altişverenlik yerine hangi hallerde geçici iş ilişkisi tercih edilir? 

Altişverenlik’in kapsamı tamamen farklıdır, yardımcı ve teknik işlerde, işveren işinin bir bölümünü altişverene tamamen devretmektedir. Geçici iş ilişkisinde ise işveren iş planı dahilinde her alanda ve görev tanımında bu çalışma modelini değerlendirebilir. 

13.   Geçici İş İlişkisi kapsamında Özel İstihdam Büroları ile çalışmak zorunlu mudur? 

Geçici iş ilişkisi, Özel İstihdam Bürosu aracılığıyla ya da holding bünyesi içinde veya aynı şirketler topluluğuna bağlı başka bir işyerinde görevlendirme yapılmak suretiyle kurulabilir. 

14.   Özel İstihdam Büroları kimlerdir ve iş ilişkisi kurulmadan önce nasıl güvence sunabilirler? 

Özel İstihdam Büroları iş ve işçi bulmaya aracılık faaliyeti yapar, işgücü piyasası ile istihdam ve insan kaynaklarına yönelik hizmetleri yürütebilir, mesleki eğitim düzenleyebilir ve yetki verilmesi halinde geçici iş ilişkisi kurabilir. Kamu kurum ve kuruluşlarının kadro ve pozisyonları için aracılık faaliyeti yapamaz ve geçici iş ilişkisi kuramazlar. Sadece Türkiye İş Kurumunca izin verilen özel istihdam bürosunun bir işverenle geçici işçi sağlama sözleşmesi yapma hakkı vardır. Kanun gereği  Türkiye İş Kurumunca belirlenen kriterleri sağlayan özel istihdam büroları 3 yıl süre ile yetkilendirilir. Örneğin geçici iş ilişkisi kurma yetkisi almak üzere Türkiye İş Kurumuna başvurulan tarihte brüt asgari ücret tutarının ikiyüz katına denk gelen miktarda teminat verilmiş olması gerekmektedir. İznin iptali halinde işçi alacakları teminattan öncelikli olarak ödenir. Bu kurumsal çerçevede özel istihdam büroları geçici iş ilişkisi üzerine faaliyet göstermesi ile kayıtdışı ekonominin önüne geçilecek ve Kurumca sıkı denetimlerle işverenin ve işçinin hakları korunmuş olacaktır. 

15.   Özel İstihdam Büroları personel temini konusunda nasıl faaliyet gösterecekler?

Özel İstihdam Büroları alanlarında uzmanlaşmış nitelikli personelleri ve kurumsal işe alım sistemleri ile işverene sadece herhangi iş arayan personeli göndermez, işveren ve iş arayan için en uygun eşleşmeyi sağlar.  

16.   Özel İstihdam Büroları temin ettiği bir personeli başka bir firma için geri çağırabilme yetkisine sahip mi? 

İşveren, işçi ve Özel İstihdam Büroları'nın asıl amacı işgücü temininde doğru adımlar atmak ve daimi istihdama basamak görevi görmektir. Bu nedenle işveren’e geçici olarak iletilen bir personelin herhangi bir neden yokken geri çağırılması söz konusu değildir. 

17.   Sır saklama yükümlülüğü ile ilgili Özel İstihdam Büroları'nın görevlendireceği personeller için teminat verebilir mi?

Gerekli sözleşmeler ile sır saklama yükümlülüğü geçici iş ilişkisi kapsamında düzenlenebilir.

 
 
  • Adecco , İşkur’un denetiminde 26.12.2013 tarihli 442 No’lu lisans sahibi özel istihdam bürosudur.
  • 4904 sayılı iş kanunu gereği iş arayanlardan her ne ad altında olursa olsun menfaat temin edilemez ve ücret alınamaz.
  • Adecco Türkiye GAN Küresel İşbaşında Eğitim Ağı Üyesidir
  • 2012 © Adecco Türkiye